علت پوسیدگی دندان در دوران بارداری چیست؟ هر آنچه باید بدانید

چرا در دوران بارداری دندان ها پوسیده می شوند؟

تیم تولید محتوا ایران نوبت 1405/07/26

علت پوسیدگی دندان در دوران بارداری چیست؟ آیا واقعاً جنین کلسیم دندان‌های مادر را می‌گیرد یا پای عوامل دیگری در میان است پاسخ را در ادامه مقاله بخوانید.

چرا احتمال پوسیدگی دندان در دوران بارداری افزایش می‌یابد؟

چرا احتمال پوسیدگی دندان در دوران بارداری افزایش می‌یابد؟
اگر در دوران بارداری احساس می‌کنید دندان‌هایتان آسیب‌پذیرتر شده‌اند احتمالاً می‌پرسید علت چیست. برخلاف یک باور رایج جنین کلسیم موردنیازش را از دندان‌های مادر نمی‌گیرد بلکه تغییر در عادت‌های غذایی، تهوع و دشوار شدن مراقبت از دهان می‌توانند زمینه پوسیدگی را فراهم کنند.
مهم‌ترین عوامل افزایش این خطر عبارت‌اند از:

ریزه‌خواری و مصرف بیشتر خوراکی‌های شیرین

خوردن مکرر شیرینی، بیسکویت یا نوشیدنی‌های قندی، فرصت بیشتری به باکتری‌های دهان می‌دهد تا اسید تولید کنند و به مینای دندان آسیب برسانند.

تهوع و استفراغ مکرر

اسید معده می‌تواند مینای دندان را دچار فرسایش کند. فرسایش با پوسیدگی تفاوت دارد، اما هر دو سلامت دندان را تهدید می‌کنند.

سخت‌تر شدن مسواک زدن

حساسیت به بو یا طعم خمیردندان و تحریک حالت تهوع ممکن است باعث شود مسواک زدن کوتاه‌تر یا بعضی نوبت‌ها حذف شود؛ در نتیجه، پلاک بیشتری روی دندان‌ها باقی می‌ماند.

خشکی دهان در برخی مادران

کاهش بزاق، چه بر اثر کم‌آبی و چه عوامل دیگر، توان دهان برای شستن باقی‌مانده غذا و خنثی کردن اسیدها را کمتر می‌کند.

پوسیدگی دندان پیامد حتمی بارداری نیست. مسواک زدن با خمیردندان فلورایددار، استفاده روزانه از نخ دندان و کاهش دفعات مصرف خوراکی‌های شیرین، به کنترل این خطر کمک می‌کند. اگر استفراغ کردید ابتدا دهانتان را با آب بشویید و حدود ۳۰ دقیقه برای مسواک زدن صبر کنید تا مینای در معرض اسید، بیشتر آسیب نبیند. برای درمان پوسیدگی دندان در سعادت آباد می توانید به خانم دکتر پردیس براتی مهوار مراجعه کنید و از خدمات مرکز ایشان بهره مند شوید.

تغییرات هورمونی بارداری چه تأثیری بر سلامت دهان و دندان دارند؟

تغییرات هورمونی بارداری چه تأثیری بر سلامت دهان و دندان دارند؟
در دوران بارداری افزایش هورمون‌های استروژن و پروژسترون فقط روی خلق‌وخو و شرایط جسمی اثر نمی‌گذارد. لثه‌ها هم به این تغییرات واکنش نشان می‌دهند. مهم‌ترین تأثیر این هورمون‌ها، افزایش حساسیت لثه به پلاک میکروبی است؛ یعنی حتی مقدار پلاکی که قبلاً مشکل محسوسی ایجاد نمی‌کرد، ممکن است حالا با التهاب و خونریزی همراه شود.

لثه‌هایی که زودتر ملتهب می‌شوند

قرمزی، تورم و خونریزی هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن می‌تواند نشانه «التهاب لثه بارداری» باشد. البته هورمون‌ها به‌تنهایی عامل این مشکل نیستند؛ تجمع پلاک نقش اصلی را دارد و تغییرات هورمونی، واکنش لثه به آن را تشدید می‌کنند. کنار گذاشتن مسواک به‌دلیل خونریزی هم معمولاً التهاب را بیشتر می‌کند؛ بهتر است تمیز کردن دندان‌ها را با مسواک نرم و به‌آرامی ادامه دهید.

برجستگی‌هایی که ممکن است روی لثه ظاهر شوند

گاهی در بارداری، توده‌ای قرمز و حساس روی لثه ایجاد می‌شود که به آن «گرانولوم بارداری» می‌گویند. این ضایعه معمولاً خوش‌خیم است و ممکن است پس از زایمان کوچک شود یا از بین برود، اما هر برجستگی تازه‌ای باید توسط دندانپزشک بررسی شود؛ به‌ویژه اگر به‌راحتی خونریزی کند یا جویدن را دشوار سازد.

نکته مهم این است که تغییرات هورمونی مستقیماً دندان‌ها را پوسیده نمی‌کنند. اثر شناخته‌شده‌تر آن‌ها بر بافت لثه است؛ بنابراین خونریزی مکرر، تورم ماندگار یا درد لثه را صرفاً بخشی طبیعی از بارداری ندانید و بررسی آن را تا بعد از زایمان عقب نیندازید.

علائم پوسیدگی دندان در بارداری چیست؟

پوسیدگی دندان همیشه با درد شروع نمی‌شود؛ گاهی پیش از آنکه متوجه مشکلی شوید، در معاینه دندانپزشکی شناسایی می‌شود. علائم آن در بارداری هم تفاوت اساسی با سایر زمان‌ها ندارد، اما ممکن است به‌اشتباه به حساسیت‌های این دوران نسبت داده شود.
این نشانه‌ها را جدی بگیرید:
حساسیت به شیرینی، سرما یا گرما: درد کوتاه هنگام خوردن خوراکی‌های شیرین یا نوشیدن مایعات سرد و گرم می‌تواند نشانه پوسیدگی باشد؛ البته حساسیت دندان علت‌های دیگری هم دارد.
تغییر ظاهر دندان: لکه‌های سفید گچی، قهوه‌ای یا سیاه ممکن است با پوسیدگی مرتبط باشند، اما هر تغییر رنگی به معنای پوسیدگی نیست.
ایجاد حفره یا گیر کردن مکرر غذا: اگر غذا همیشه در نقطه مشخصی گیر می‌کند یا روی دندان فرورفتگی تازه‌ای می‌بینید، بهتر است بررسی شود.
دندان‌درد خودبه‌خودی یا درد هنگام جویدن: درد مداوم، ضربان‌دار یا دردی که شب بیدارتان می‌کند، ممکن است نشان‌دهنده درگیری بخش‌های عمقی‌تر دندان باشد.
بوی بد ماندگار دهان یا طعم ناخوشایند: این علائم اختصاصی پوسیدگی نیستند، اما گاهی همراه آن یا عفونت دندانی دیده می‌شوند.
چه زمانی مراجعه فوری لازم است؟ اگر دندان‌درد با تورم لثه یا صورت، خروج چرک یا تب همراه شد، همان روز برای ارزیابی دندانپزشکی اقدام کنید. مشکل در بلع یا تنفس نیازمند مراجعه فوری به اورژانس است. درمان مشکل دندان را صرفاً به‌دلیل بارداری تا بعد از زایمان عقب نیندازید.

چگونه از پوسیدگی دندان در دوران بارداری پیشگیری کنیم؟

چگونه از پوسیدگی دندان در دوران بارداری پیشگیری کنیم؟
پیشگیری از پوسیدگی در بارداری بیشتر از آنکه به مراقبت‌های پیچیده نیاز داشته باشد، به چند عادت ساده و مداوم وابسته است. حتی اگر تهوع یا خستگی، رسیدگی به دندان‌ها را سخت کرده، می‌توانید با تغییرات کوچک از سلامت آن‌ها محافظت کنید.

مراقبت روزانه را حذف نکنید

روزی دو بار هر بار حدود دو دقیقه، با مسواک نرم و خمیردندان فلورایددار مسواک بزنید و روزانه از نخ دندان استفاده کنید. بعد از مسواک، خمیردندان اضافی را بیرون بریزید و دهان را بلافاصله با آب نشویید تا فلوراید بیشتر روی دندان‌ها باقی بماند. اگر مسواک زدن حالت تهوع ایجاد می‌کند، مسواک با سر کوچک‌تر یا تغییر زمان مسواک زدن را امتحان کنید.

دفعات خوردن شیرینی را کمتر کنید

فقط مقدار قند مصرفی مهم نیست؛ اینکه دندان‌ها چند بار در روز با آن تماس پیدا می‌کنند هم اهمیت دارد. به‌جای خوردن مداوم بیسکویت، شکلات یا نوشیدنی شیرین بین وعده‌ها، مصرف آن‌ها را محدود و ترجیحاً به همراه وعده اصلی منتقل کنید. برای میان‌وعده، گزینه‌هایی مانند پنیر، مغزهای بدون شکر افزوده و سبزیجات، متناسب با شرایط تغذیه‌ای شما، انتخاب‌های مناسب‌تری هستند.

بعد از استفراغ، برای مسواک زدن عجله نکنید

اسید معده سطح مینای دندان را موقتاً آسیب‌پذیر می‌کند. ابتدا دهان را با آب بشویید و حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه بعد مسواک بزنید. شستن دهان کمک می‌کند اسید از محیط دهان پاک شود، بدون آنکه بلافاصله با مسواک روی مینای در معرض اسید سایش ایجاد کنید.

معاینه دندانپزشکی را به بعد از زایمان موکول نکنید

در دوران بارداری برای معاینه و در صورت نیاز جرم‌گیری مراجعه کنید و دندانپزشک را از بارداری، هفته آن و داروهای مصرفی مطلع سازید. مراقبت‌های پیشگیرانه و درمان‌های ضروری دندانپزشکی معمولاً در بارداری قابل انجام‌اند بنابراین درد، حفره دندان یا علائم عفونت را به امید تمام شدن بارداری نادیده نگیرید.

چه زمانی باید برای دندان‌درد در بارداری به دندان‌پزشک مراجعه کرد؟

اگر دندان‌دردتان ادامه پیدا می‌کند، مرتب برمی‌گردد یا شدت آن بیشتر می‌شود، بهتر است در اولین فرصت به دندان‌پزشک مراجعه کنید. حساسیت تکرارشونده به سرما و گرما، درد هنگام جویدن و گیر کردن مداوم غذا بین دندان‌ها هم نیاز به بررسی دارند. منتظر غیرقابل‌تحمل شدن درد نمانید آرام شدن موقت آن با مسکن به معنای برطرف شدن علت نیست.

درد شدید یا شبانه‌ای که خواب و غذا خوردن را مختل می‌کند، نیازمند تماس با دندان‌پزشک در همان روز است. اگر درد با تورم لثه یا صورت، تب یا خروج چرک همراه باشد، مراجعه را به تعویق نیندازید؛ این نشانه‌ها ممکن است بیانگر عفونت باشند. مشکل در بلع یا تنفس، یا گسترش تورم به گردن و اطراف چشم، نیاز به مراجعه فوری به اورژانس دارد.

بارداری دلیل مناسبی برای عقب انداختن درمان ضروری دندان نیست. این درمان‌ها با رعایت ملاحظات لازم در هر مرحله از بارداری قابل انجام‌اند. کافی است دندان‌پزشک را از هفته بارداری، داروهای مصرفی و شرایط پزشکی خود مطلع کنید و تا زمان معاینه، از مصرف خودسرانه مسکن یا آنتی‌بیوتیک بپرهیزید.

چه زمانی باید برای دندان‌درد در بارداری به دندان‌پزشک مراجعه کرد؟

نتیجه گیری

بارداری به معنای پوسیدگی حتمی یا از دست دادن دندان‌ها نیست و برخلاف باور رایج جنین کلسیم موردنیازش را از دندان‌های مادر نمی‌گیرد. بااین‌حال تغییرات هورمونی، ریزه‌خواری و تهوع می‌توانند مراقبت از دهان و دندان را چالش‌برانگیز کنند. مسواک زدن با خمیردندان فلورایددار، استفاده روزانه از نخ دندان، کاهش دفعات مصرف خوراکی‌های شیرین و معاینات منظم، به حفظ سلامت دندان‌ها در این دوران کمک می‌کنند. همین مراقبت‌های ساده می‌توانند احتمال بروز مشکلات و نیاز به درمان‌های پیچیده‌تر را کاهش دهند.

دندان‌درد، تورم یا حساسیت مداوم را نادیده نگیرید و درمان ضروری را به بعد از زایمان موکول نکنید. رسیدگی به‌موقع هم به کنترل مشکل کمک می‌کند و هم باعث می‌شود دوران بارداری را با درد و نگرانی کمتری بگذرانید. برای بررسی وضعیت دهان و دندان و دریافت راهنمایی متناسب با دوران بارداری می‌توانید به دکتر پردیس براتی مهوار بهترین دندانپزشک در سعادت‌آباد تهران مراجعه کنید. برای دریافت مشاوره می توانید از طریق دکمه دریافت نوبت و یا از طریق شماره تماس 02122142410 اقدام کنید.

دکتر پردیس براتی مهوار | بهترین دندانپزشک در سعادت آباد تهران